***

پیامبر اکرم(ص):  کار بدی را که دوست نداری در حضور دیگران انجام دهی در خلوت و تنهایی هم انجام نده.

..::***::..

روان شناسی نوجوان

نوجوانی

فلاسفه ی بزرگ یونان جایگاه خاصی را به نوجوانی اختصاص داده اند. حدود 4000 سال پیش نیز در نوشته های پاپیروس مصری نسبت به دوره ی نوجوانی اظهار نگرانی شده است، ضمن اینکه نظریه های تحولات فرد را تکراری از تحولات نوع می داند و به طبع نوجوانی به دلیل نزدیک بودن به بالاترین مرحله ی تحول نوع، مقام ممتازی می یابد. در نهایت نتیجه ی تلاش های محققین در جهان ناشناخته به اکتشاف دوره ای به نام نوجوانی منجر گردید و به این مفهوم منتج شد که قرن بیستم را عصر نوجوان شناسی علمی لقب دادند. بر اساس تعریف سازمان جهانی، دوره ی نوجوانی به 10 تا 19 سالگی اطلاق می شود.

نوجوانی از مهم ترین و پر ارزش ترین دوران زندگی هر فرد محسوب می شود چرا که سر آغاز تحولات و دگرگونی های جسمی و روانی می باشد و نقطه ی عطف گذر زندگی از مرحله ی کودکی به بزرگسالی است. در اکثر کشورهای جهان به ویژه کشورهای در حال توسعه نوجوانان بخش قابل توجه جمعیت را تشکل می دهند و با توجه به این واقعیت پدران و مادرا ن فردا هستند پرداختن به مسایل بهداشتی ایشان (به ویژه بهداشت روانی آنان) نه تنها برای نوجوان بلکه برای خانواده ها، جامعه و آینده ی کشور سودمند بوده و ضروری است مسایل آن ها در برنامه های توسعه مورد توجه خاص قرار گیرد. آنچه عمدتا در مسایل نوجوانی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد، تغییرات مربوط به دوران نوجوانی، مشکلات مربوط به این تغییرات و شیوه های تربیتی مربوط به این دوره است. در بخش مربوط به تغییرات، تغییر و تحولات در زمینه های جسمی و جنسی، روانی-عاطفی، اخلاقی و اجتماعی بررسی می شوند. مسائل و مشکلاتی که در هر یک از زمینه ها ممکن است رخ بدهد و شیوه ی حل این مشکلات در سطح فردی و اجتماعی مورد بحث قرار می گیرند. به طور کلی اهداف عمومی که بایستی در نوجوانان مورد توجه قرار گیرند عبارتند از:

* شناخت علمی نوجوانان در ابعاد گوناگون (فیزیکی، جسمی، اجتماعی، عاطفی و اخلاقی).

* شناخت نیازهای اساسی نوجوانان و تلاش در جهت تامین آنها.

* درک صحیح مساله ی بلوغ به عنوان نقطه عطف زندگی نوجوان.

* شناخت مشکلات اصلی نوجوانان.

* راهنمایی و هدایت و یاری رسانیدن به نوجوانان برای حل مشکلات خویش.

* اتخاذ شیوه های اصولی در برخورد صحیح با نوجوانان.

* ارائه ی بینش صحیح به نوجوانان در جهت شناخت بلوغ و ایجاد واقع بینی در آنان.

* چگونگی اتخاذ تدابیر مشاوره ای در رابطه با نوجوانان دشوار.

کاربرد یافته های روانشناسی نوجوانی

یافته های حاصل از پژوهش های روانشناسی نوجوانی در تمام بخش هایی که به نحوی با گروه نوجوانان در ارتباط هستند کاربرد دارد. در جنبه های مختلف، آگاهی از شیوه های تربیتی مناسب برای این دوران، خانواده ها، مدارس و سایر مسؤلین جامعه را در اتخاذ روش های مناسب در برخورد با نوجوانان یاری خواهد داد.

شناخت رفتارهای هنجار متضمن آشنایی با ویژگی های طبیعی دوران نوجوانی است. بنابراین آنچه که تحت عنوان منفی گرایی نوجوان و یا استقلال طلبی او برای خانواده و مربیان نگران کننده باشد، به مدد یافته های روانشناسی نوجوانی قابل تحمل تر شده و اتخاذ تدابیر تربیتی مناسب و شیوه های برخورد مطلوب با این ویژگی ها الزامی می نماید. مراکز مشاوره ای، ورزشی، فرهنگی و تفریحی و هم چنین کانون های اصلاح و تربیت نیز ازجمله مراکزی هستند که یافته های روان شناسی نوجوانی کاربرد فزاینده ای را در آنها دارا می باشد. در نهایت آموزش و پرورش، عمده ترین بخشی است که با گروه گسترده ای از نوجوانان در دوره های راهنمایی و متوسطه در ارتباط می باشد. یافته های حاصل از روانشناسی نوجوانی به صورت کاربرد در طرح ها و برنامه ریزی های آموزشی و تربیتی کاربردی گسترده دارد.  در این راستا آموزش و اطلاع رسانی به کلیه دست اندرکاران آموزشی و پرورشی، معلم، مدیر، سایر مسؤلین ضرورت می یابد.

در این مجموعه سعی بر این است که برخی مباحث مرتبط با نوجوانی مورد بررسی قرار گیرند، این مباحث عبارتند از:

•*        نیازهای مرحله ی نوجوانی

•*        مشکلات دوره ی نوجوانی

•*        دوران بلوغ

•*        تاثیر دوران بلوغ بر رفتار

•*        برقراری ارتباط با نوجوان

•*        چگونه با نوجوان صحبت کنیم؟

جهت گردآوری مطالب فوق از سایت های اطلاع رسانی تبیان و رشد استفاده گردیده است. همچنین کتاب های:

•-         خانواده و فرزندان در دوره ی راهنمایی تحصیلی/ تالیف استادان طرح جامع آموزش خانواده/ نشر انجمن اولیا و مربیان.

•-         روانشناسی تربیتی/ تالیف دکتر سیف/ نشر آگاه.

•-         روانشناسی کاربردی برای مدیران/ تالیف دکتر محمود ساعتچی/ نشر ویرایش.

و سایر کتب روانشناسی و مشاوره می توانند در مدارس به عنوان راهنما مورد استفاده قرار گیرند.